Wees een kwal, geen zeevonk

Ben jij er ook een allesvoeler? Kun je feilloos aanvoelen wat er in een ruimte en in de onderstroom gebeurt, zoals een kanarie in de kolenmijn? Spanningen en behoeftes oppikken nog vóórdat iemand een woord heeft gezegd.

Misschien ben jij zo iemand. Dan is de kans groot dat je ook dit herkent: dat je snel reageert, snel inspringt, snel fixt en zorgt. Dat je altijd “aan” staat.

Mocht je net als ik ook een allesvoeler zijn, dan heb ik een tip: Wees een kwal, geen zeevonk.

Nu denk je waarschijnlijk: waarom zou ik in vredesnaam een kwal willen zijn!? Er zijn al genoeg in mijn leven. Mijn man/ baas/ collega/ schoonvader.

Zeevonk: prachtig, maar uitgeput

Ken je zeevonk? Het zijn lichtgevende algen in de zee die oplichten bij beweging, bijvoorbeeld een golf, een zwemmende vis of jouw voeten die door de branding lopen.

Zeevonk is magisch mooi. Het straalt, maar zeevonk licht niet uit zichzelf op. Het reageert. Altijd. Die reactiviteit is een automatische overlevingsreactie. En die ziet er prachtig uit.

Veel allesvoelers leven precies zo. Een opmerking, een blik, een zucht, een appje… en hop, je staat automatisch aan. Je geeft aandacht, energie, zorg.

Actie is instant reactie.

Mensen vinden dat vaak prachtig. Ze waarderen je erom (of ze buiten het uit). En jij voelt je moe. Leeg. Alsof je nooit echt tot rust komt. En dat klopt ook. Je staat in de overleefstand a la zeevonk.

Zeevonk of kwal?

In de zomer van 2025 kreeg ik ineens een openbaring. Ik vierde vakantie aan zee en liep over het strand, al piekerend. Ik zat die zomer middenin mijn scheiding. Ik had gedoe met mijn ouders. En er speelde nog meer drama.

Het werd me allemaal teveel en ik was superreactief.

Tijd om de stilte op te zoeken, te reflecteren en mijn hoofd leeg te wandelen.

Ik kwam mega veel kwallen tegen (letterlijke kwallen, geen figuurlijke). Niet alleen op het strand, maar ook in de zee. Er was zelfs een kwallenradar.

Ik was bang voor de kwallen, maar tegelijkertijd was ik ook door ze gefascineerd. Ze waren zo mooi van kleur, blauw soms. Ze leken wel buitenaards.

Omdat het warme dagen waren, was er ’s nachts ook zeevonk. Zeevonk vind ik zó betoverend. Ik heb het een aantal keer mogen meemaken. Wow!

Ineens dacht ik: Shit, ik leef als zeevonk! Ik ben veel te reactief! Ik moet een kwal zijn, in plaats van zeevonk.

Vaak leren we al vroeg dat zeevonken, alert zijn nodig was. Dat het veiliger was om te voelen wat de ander nodig had dan om stil te blijven bij jezelf. Dat aanpassen, pleasen en reageren je beschermden.

Maar wat je ooit beschermde, houdt je nu gevangen.

De kwal: zacht én krachtig

Een kwal is ook gevoelig. Eén groot open zenuwstelsel, net als jij en ik. Maar een kwal heeft iets wat zeevonk niet heeft: grenzen.

Ze drijft rustig in haar eigen flow. Ze hoeft niets te bewijzen. Ze hoeft niet te reageren op elke golf. Heerlijk rustig! En als iemand te dichtbij komt? Prik. Dan voelt diegene dat. Zonder drama (vanuit de kwal). Zonder uitleg.

Dat is pure kwalkracht.

Funfact: Wist je trouwens dat kwallen al langer bestaan dan dinosaurussen? Ze hebben vijf massa extincties overleefd. Dat maakt ze één van de meest succesvolle wezens op aarde!

Er is zelfs een kwallensoort die niet kan sterven; the immortal jellyfish. Zie de kwal hieronder. Wow, inspirerende wezens toch?! Dit heb ik allemaal geleerd, toen ik me begon te verdiepen in kwallen.

Oh en btw: bij een kwallensteek níet over de steek plassen! Dat is een hoax haha, met dank aan Friends. Plas maakt de steek zelfs extra pijnlijk. Het beste is om de steek te verzachten door in het zoute water te blijven.

Een kwallensteek kan (in Nederland) trouwens geen kwaad.

Van reageren naar kiezen

Met word een kwal, geen zeevonk bedoel ik trouwens absoluut níet harder worden. Niet minder voelen.

Juist niet!

Kwal zijn gaat over vertragen. Over voelen zonder meteen te doen. Zonder te forceren, fixen of pleasen. Over ontdekken dat je niet overal op hóéft te reageren om waardevol te zijn.

Kwalkracht gaat over:
– nee zeggen zonder schuldgevoel
– rust en helderheid ipv reactiviteit
– je energie bij jezelf houden
– stoppen met jezelf verlaten

Gewoon zíjn is genoeg

Misschien is dit wel de grootste shift: door de kwal ontdekte ik dat gewoon zijn écht krachtiger en succesvoller is dan “oplichten” en doen, doen, doen.

Ik hoef niet te stralen voor iedereen. Ik hoef niet te bewijzen dat ik lief, zorgzaam of goed genoeg ben. Ik bén al genoeg. Ik ben volwaardig. Ook in stilte. Misschien zelfs júist in stilte, want in stilte ervaar ik veiligheid en daardoor rust en helderheid.

Dan wordt mijn innerlijke (patriarchale) criticus stil en dan voel ik: ik ben geen slecht mens. Ik ben goed genoeg. Precies zoals ik ben.

Weet jij waar en wanneer je zeevonk/ reactief wordt? In welke omgeving en bij welke mensen verlang je ernaar om meer kwal te zijn? Zacht. Krachtig. Kalm. Responsief. In je eigen flow.

Ik vind: we hoeven onszelf niet langer op te (laten) schudden om gezien te worden. We mogen er gewoon zijn.

Power to the kwallen!

Kwalpowerrrr!