Een luiaard is geen mislukte aap is bedoeld voor iedereen die zich niet thuis voelt in deze wereld, het gevoel heeft klem te zitten in het patriarchale systeem, niet geloofd en gehoord wordt en is gegaslight door het systeem in denken dat je lichaam niet van jou is en dat je een aansteller, slappeling en mislukkeling bent.
Voor iedereen die worstelt met het leven, zich onbegrepen voelt en zichzelf moet verlaten om te overleven, omdat deze wereld niet begrijpt wat consent is.
Deze wereld is verstikkend onmenselijk is geworden.
Voor de kanaries in de kolenmijn die het zieke, ongezonde patriarchale systeem ontmaskeren en ontmantelen:
❤️🔥Let’s rise en shine sloth 🦥
Vertragen en in je eigen tempo gaan, helpt het ontmantelen van het patriarchaat en het opbouwen van het matriarchaat. Leven in luiaard tempo.
Een luiaard is geen mislukte aap. Een luiaard is niet te langzaam. Niet lui, niet ongemotiveerd, niet onvoldoende weerbaar, niet slecht aangepast.
Een luiaard is een luiaard.
Z’n lichaam is anders gebouwd, z’n tempo is anders, z’n energieverbruik en z’n behoeften zijn anders.
Een luiaard functioneert anders.
Als je een luiaard naast een aap zet en vervolgens besluit dat de luiaard pas geslaagd of “succesvol” is wanneer die kan leven en functioneren als een aap, dan ligt het probleem niet bij de luiaard…
Dan ligt het probleem bij degene die heeft bepaald dat een aap de norm is en alleen apen normaliseert.
Genoeg is genoeg
Jarenlang dacht ik dat ik een mislukte aap was. Dat er iets aan mij moest veranderen, omdat ik een mislukt mens was die het leven verkeerd deed. Ik moest sterker worden. Sneller. Weerbaarder. Minder gevoelig, minder intens, minder moeilijk, minder emotioneel en minder veel.
Ik moest leren functioneren. Me aanpassen. Doorzetten. Grenzen verleggen. Mezelf reguleren, beheersen, verklaren, verbeteren.
Ik moest presteren en performen om te voldoen en te mogen bestaan.
Tot ik me begon af te vragen: Wie heeft eigenlijk besloten dat ik verkeerd functioneer?
En belangrijker: voor wie is mijn manier van functioneren verkeerd?
Het blijkt het patriarchale systeem te zijn. En dat wil mensen erin houden. Koste wat kost. (Hmm, nu ik dit zo schrijf, heeft het patriarchale systeem eng veel weg van een sekte…)
“Je moet uit je comfortzone!” hoor ik vaak. Uit mijn comfortzone, ín het systeem. Maar ik héb bijna geen comfortzone. Ik ben totaal niet comfortabel in deze wereld. Ik voel me net een alien. Gecrasht op de verkeerde planeet.
Als iemand nu tegen me zegt: “Je moet uit je comfortzone!” denk ik: “Nee, JIJ moet uit mijn comfortzone.”
Laat me met rust.
Let me be.

Een luiaard is geen mislukte aap
Ik realiseer me: ik was nooit kapot. Ik was nooit mislukt. Ik was nooit een slecht mens dat het leven verkeerd leefde. Ik deed me alleen decennialang sterker voor en maskeerde mezelf in een wereld die voortdurend vroeg om mezelf te verlaten.
Ik geloof niet langer in een wereld waarin mensen voortdurend moeten worden gerepareerd of verbeterd, zodat ze mee kunnen draaien in een patriarchale, kapitalistische maatschappij, die gemaakt is voor apen en gerund wordt door de Bokito’s van de wereld. Deze maatschappij sluit luiaards en anderen buiten als je niet mee komt in het apen tempo.
Jezelf constant aanpassen en psychisch amputeren om in de patriarchale PFAS mal te passen die simpelweg alleen het patriarchale systeem dient, is pure waanzin.
Want als je analyseert wie er profiteert van die mal, zie je meteen de harde realiteit: het is pure uitbuiting.
Dit systeem mist elke vorm van menselijkheid.
De waanzin van het systeem
Denk er eens over na hoe bizar die mal eigenlijk is. Kort door de bocht, deze lijst is natuurlijk verre van compleet:
- Het begint al bij kinderen: we leren kinderen dat hun eigen grenzen minder belangrijk zijn dan de wensen en protocollen van volwassenen. Dat hun tijd en ruimte er niet toe doen.
- Het raakt neurodivergente kinderen en volwassenen: die voortdurend te horen krijgen dat ze ‘eindelijk eens normaal moeten doen’, zich niet zo moeten aanstellen, niet moeten zeuren en gewoon door moeten gaan.
- Het raakt mensen van kleur: van wie wordt verwacht dat ze zichzelf kleiner maken om de dominante witte norm niet te ‘bedreigen’ of te ‘ongemakkelijk’ te maken.
- Het raakt de LHBTQIA+ gemeenschap: die zich dagelijks in bochten moet wringen om te voldoen aan rigide, achterhaalde hokjes over gender en seksualiteit, puur om de status quo te behagen.
- Het raakt sensitiviteit: een gevoelig mens moet blijkbaar gehard worden, totdat die niets meer voelt.
- Het raakt moeders: een uitgeputte moeder krijgt simpelweg te horen dat ze ‘gewoon nog éven moet doorzetten;’ “Doe yoga, ademhalingsoefeningen, activeer je nervus vagus, neem een ijsbad. Dat helpt het vol te houden.”
- Het raakt mannen: want ‘echte mannen’ huilen niet.
- And the list goes on and on and on…

Het is onmenselijk en de ontmenselijking moet stoppen!
We proberen mensen kapot te knippen zodat ze in het systeem passen, in plaats van het systeem aan te passen aan de mens. Maar een mens dat instort onder voortdurende overbelasting hoeft niet direct weer ‘belastbaar’ gemaakt te worden om terug de fabriek in te kunnen.

Het onmenselijke systeem moet weg, niet wij!
Steeds vaker krijg ik het gevoel: “Ik moet weg uit deze wereld, ik trek het niet meer. Het is te zwaar, te naar, te pijnlijk” en ik hoor steeds meer mensen die met dit soort gevoelens en gedachten rondlopen.
Maar nu denk ik: het is toch te zot voor woorden dat wij denken dat wíj weg moeten, terwijl het systeem weg moet!
Maar zoiets ontmantel je niet 1,2,3. Dus in plaats van te vechten tegen het oude, is het denk ik wijs om te beginnen met bouwen van iets nieuws. Door niet meer mee te gaan in het oude. Ik kan het tempo trouwens ook echt niet meer bijbenen. Dus al zou ik het willen, het lúkt me niet meer.

Ik denk dat het wijs is onszelf te verplaatsen naar een passende, gezonde omgeving, want uiteindelijk heb je alleen invloed op jezelf en je eigen gedrag. Vandaaruit kan iets nieuws ontstaan.
Jezelf in een andere omgeving plaatsen waar je je thuis voelt, autonomie ervaart, betrouwbare mensen om je heen hebt en hulp die je ook daadwerkelijk als helpend ervaart, is géén zwakte. Dat is intelligentie.

Het patriarchaat heeft ons geleerd om het leven te meten. Maar het leven is niet bedoelt om te meten, maar om te leven.
Leven doe je met je zintuigen. Luisteren is niet alleen horen en doe je dus niet alleen met je oren en zien is niet alleen maar kijken, zien doe je niet alleen met je ogen. Maar dat is wel wat het patriarchaat ons leert: “Kijken doe je met je ogen.”
Het matriarchaat leert ons luisteren en zien. Het patriarchaat kijkt alleen naar de oppervlakte en hoort alleen de bovenstroom.
Het patriarchaat is voor mij niet simpelweg een systeem waarin mannen de baas zijn. Het is een manier van organiseren waarin macht, hiërarchie, competitie, controle, bezit, performance en productie centraal staan.
Waarin menselijke waarde meetbaar moet zijn.
Wat levert iemand op? Hoeveel doe je? Hoe snel ben je? Hoeveel verdien je? Hoeveel produceer je? Hoe goed presteert je kind? Hoeveel uren werk je? Hoe efficiënt ben je? Hoeveel kun je dragen?
En ergens onderweg zijn we gaan geloven dat een mens dat veel kan dragen daarom ook veel móét dragen. Dat een kind dat cognitief veel aankan daarom ook een volle schoolweek aankan. Dat iemand die intelligent is en sterk oogt daarom ook zware arbeid moet verrichten.
Dat een vrouw die alles regelt daarom blijkbaar ook alles kan blijven regelen. Dat een moeder die haar kinderen liefheeft zichzelf wel op de laatste plaats kan zetten. Dat wie instort, onvoldoende sterk was.
De maatschappij is gaan lijken op een intensieve menshouderij.
Het is waanzin!

Een lichaam is géén machine
Mijn lichaam is geen machine. Mijn lichaam is geen productiemiddel. Mijn zenuwstelsel is geen apparaat dat ik eindeloos kan overklokken. Mijn energie is niet onbeperkt. Mijn aandacht is geen publiek bezit. Mijn tijd is niet automatisch beschikbaar voor anderen. Mijn huis is geen openbare ruimte.
Mijn grens is geen wens. Mijn grens is ook geen suggestie. Mijn lichaam is van mij. Mijn kinderen zijn geen project. Hun lichaam is van hún. Mijn moederschap is geen managementfunctie. En rust is geen beloning voor wanneer ik genoeg heb gepresteerd.
Rust is een levensbehoefte. Net als veiligheid, verbondenheid, in je eigen tempo kunnen leven, (adem)ruimte, slaap, spelen, natuur en liefde.
Waarom zouden we die dingen pas serieus nemen wanneer iemand doodziek wordt of zelfs dood gaat?
Wat een waanzin!
Op weg naar een matriarchaat
Daarom geloof ik in een matriarchaat. Niet omdat vrouwen beter zijn dan mannen. Niet omdat mannen onderdrukt moeten worden. Niet omdat we de machtsverhoudingen simpelweg moeten omdraaien, want dat heeft geen zin (zie de Netflix film “Ladies first”.)
Ik wil geen vrouwelijke versie van dezelfde verknipte, onderdrukkende machtsstructuur. Ik wil een andere wereld.
Een wereld waarin léven de maatstaf is. Waarin álle mensen zich volwaardig, gezien en gehoord voelen. Grenzen gerespecteerd worden. Behoeftes serieus worden genomen. Hulpverlening daadwerkelijk hélpend is dankzij ervaringsdeskundigheid. Waarin het lichaam mee mag doen. Waarin kinderen mee mogen doen. Waarin íedereen mee mag doen.
Every body!
Een nieuwe wereld waarin intuïtie niet automatisch wordt weggewuifd omdat het niet in een spreadsheet past.
Waarin samenwerking geen zwakte is. Waarin afhankelijkheid niet beschamend is. Waarin niemand zich hoeft te schamen omdat die ondersteuning nodig heeft.
Waarin we niet vragen: Hoeveel kan jij produceren? Maar: Wat heb jij nodig om te kunnen leven? En wat heeft Moeder Aarde nodig om te kunnen blijven leven en ons op haar te laten leven.
Dat is voor mij het matriarchaat.

Kinderen éérst
Het kind is geen toekomstige werknemer die zo snel mogelijk moet worden klaargestoomd voor de arbeidsmarkt. Een kind hoeft niet voortdurend te presteren en performen.
Een kind moet kind mogen zijn en zich in eigen tempo ontwikkelen. Dit is misschien wel het punt waar ik het meest mijn grenzen bewaak. Voor mijn kinderen.
Een kind hoeft niet efficiënt te zijn. Een kind hoeft niet te leren zichzelf weg te cijferen om “succesvol” te zijn.
Een kind hoeft niet te bewijzen dat het weerbaar is. Een kind hoeft niet te leren dat volwassenen gelijk hebben wanneer z’n lichaam iets anders vertelt. Een kind is geen onaf product.
Een kind is al iemand. Een volwaardig mens met een eigen unieke persoonlijkheid.
En als een kind durft te zeggen: “Ik kan dit nu niet” dan wil ik niet automatisch horen: Hoe krijgen we het kind zo snel mogelijk zover dat die het tóch doet? Ik wil weten: Waarom kan dit kind dit (nog) niet? Wat vertelt het? Wat ziet het? Wat voelen wij niet? Welke behoefte wordt niet gehoord? Welke omgeving past niet? Welke grens wordt overschreden?
Want het kind is níet het probleem.
Het kind is niet te groot voor de mal. De mal is te klein voor het kind. Het past niet. One size fits all is waanzin.
Een kind dat zich constant kleiner moet maken en aan moet passen om in deze wereld te passen, komt klem te zitten. Kinderen hebben juist tijd en (adem)ruimte nodig om zichzelf te kunnen zijn. Net als volwassenen.
We zijn mensen, geen robots.
Een andere wereld
Ik wil geen wereld waarin iedereen moet leren klimmen in de hoogste boom, alsof we allemaal apen zijn. Ik ben een luiaard (figuurlijk dan hè, niet letterlijk 😉 ) en een luiaard is geen mislukte aap! En een aap is geen mislukte luiaard.
Ik wil een wereld waarin we eindelijk begrijpen dat niet iedereen een boom hoeft te beklimmen. Misschien is de één een aap. Misschien de ander een luiaard. Misschien is iemand een vogel. Een vis. Een paard, cheetah, dolfijn, slang, mug of beerdiertje. Nou ja, you get the picture. 🙂
Waarom kunnen we niet iedereen in z’n waarde laten en iedereen respecteren en accepteren zoals die is?

Mensen zijn geen gemiddelden
Waarom is er bepaald dat er één juiste manier is om te leven?
Neurodivergentie laat ons zien hoeveel menselijke variatie we jarenlang als afwijking en “stoornis” hebben behandeld.
Natuurlijk hebben niet alleen neurodivergente mensen meer tijd en ruimte nodig. Iedereen heeft ruimte nodig om zichzelf te zijn. Niet iedereen is gelijk, maar we zijn wél allemaal gelijkwaardig en volwaardig.
Ik hoop dat we onze hele samenleving opnieuw gaan ontwerpen rond menselijke diversiteit.
Als SAMENleving. In plaats van wat het nu voor veel mensen is: een enkeloverleving…
En dan niet opnieuw ontwerpen rond het gemiddelde, want het gemiddelde bestaat niet als mens. Het gemiddelde is een statistische constructie.
Mensen zijn geen gemiddelden.
Mijn kinderen zijn geen gemiddelden. Ik ben geen gemiddelde. Jij bent geen gemiddelde. Wij zijn geen gemiddelden.
Een mens is geen nummertje. Al worden we wel steeds vaker zo behandeld. We zijn geen cijfers of statistieken.
Wij zijn levende wezens, met een letterlijk wonderbaarlijk lichaam.
Ik wil een wereld waarin grenzen geen aanval zijn. Een wereld waarin een “nee” niet automatisch onderhandeld, verdedigd of bewezen hoeft te worden. Waarin een grens geen uitnodiging is om harder te duwen en een “nee” wordt gerespecteerd.
Een wereld waarin kinderen hun lichamelijke autonomie behouden. Waarin volwassenen elkaar niet proberen te beheersen onder het mom van liefde. Waarin veiligheid belangrijker is dan gelijk krijgen. Waarin een relatie niet betekent dat je ongelimiteerde toegang hebt tot iemand.

Grenzen zijn geen wensen en geen suggesties
Geen respect voor mijn grenzen? Toegang geweigerd. Niet uit wraak. Niet uit afwijzing, maar uit zelfbehoud. Mijn grens is geen wens en geen suggestie. Het is een noodzaak om te kunnen bestaan.
Ik wil een wereld waarin traagheid weer mag bestaan. Ik wil dat we weer begrijpen dat niet alles sneller, beter of “succesvoller” hoeft.
Dat een kind mag dromen. Dat een mens mag rusten en dat dat niet wordt geframed als “op de bank zitten wegrotten”.
Dat een gesprek niet productief hoeft te zijn. Dat spelen geen verspilde tijd is. Dat wandelen zonder doel waarde heeft.
Dat dieren geen machines zijn. Dat de natuur niet efficiënter hoeft. Dat we niet iedere minuut hoeven te vullen.
Dat een leven niet pas geslaagd is wanneer er zoveel mogelijk uit gehaald is of zoveel mogelijk €$£¥ oplevert. (Zie de documentaire: De Manager.)
Want wat als het doel van het leven niet maximale productie is? Wat als het doel simpelweg leven is? Dat idee geeft mij in ieder geval enorm veel rust, ruimte en helderheid.

Het matriarchaat begint in je binnenwereld
Ik bouw mijn eigen stukje matriarchaat. Niet morgen. Niet nadat de politiek veranderd is. Niet nadat de wereld eindelijk begrijpt wat ik bedoel.
Maar hier en nu. In mijn binnenwereld. In mijn huis. In mijn moederschap. In mijn grenzen. In hoe ik met mijn kinderen communiceer. In hoe ik naar mijn lichaam luister. In hoe ik met dieren omga. In de manier waarop ik probeer te leven.
Ik wil een thuis waarin (psychologische) veiligheid belangrijker is dan status. Rust belangrijker dan schijn. Waarheid belangrijker dan sociale beleefdheid. Vertrouwen belangrijker dan controle en waarin niemand zichzelf hoeft te bewijzen om erbij te mogen horen of geloofd te worden.
De revolutie begint volgens mij wanneer we in ons eigen tempo gaan leven en stoppen met excuses maken voor wie we zijn. Stoppen met verdedigen, bewijzen, kleiner maken.
Wij zijn geen mislukte apen. Onze kinderen zijn geen mislukte versies van kinderen die “makkelijker” functioneren. Een gevoelig mens is geen defect mens. Een neurodivergent brein is geen verkeerd brein.
Een vrouw die haar grenzen stelt en bewaakt is geen moeilijke vrouw. Een kind dat “stop” of “nee” zegt, is geen ongehoorzaam kind. Een moeder die haar rust pakt, is geen slechte moeder. Een mens dat anders leeft is niet een mens dat “verkeerd” leeft.
Het spectrum van mens-zijn
Blijkbaar is men gewoon vergeten hoe groot het spectrum van mens-zijn eigenlijk is. En is het tijd om dat opnieuw te ontdekken. Niet door iedereen hetzelfde te maken, maar door ruimte te maken voor verschil.
Niet door de sterkste bovenaan te zetten. Maar door ervoor te zorgen dat niemand buiten de kudde hoeft te vallen. Niet door het leven te onderwerpen aan het systeem. Maar door het systeem ondergeschikt te maken aan het leven.
Ik wil geen wereld waarin we leren hoe we onszelf moeten verlaten om erbij te horen en te “voldoen”. Ik wil een wereld waarin we onszelf mogen zijn en blijven.
Een nieuwe wereld bouwen
Hoe die wereld er concreet en praktisch uit kan zien, zullen we samen met elkaar moeten uitvinden, óók met de kinderen. Zij moeten mogen meebepalen.
Qua onderwijs blijkt het op het kind afgestemde Agora onderwijs voor heel veel kinderen een goede match. Deze door de overheid gefinancierde scholen schieten als paddestoelen uit de grond, zoals Atel!er het Gooi. Passend onderwijs is een belangrijk onderdeel in een matriarchaat.
Wat ook cruciaal is, is dat we het ongezonde patriarchale gedachtegoed echt gaan doorzien en vervangen door matriarchale gedachten en gedrag . Ook planetproof AI is hierbij een belangrijk onderdeel.
Het betekent in ieder geval dat we dat we de wereld samen opnieuw moeten bouwen.
Zóveel mensen zijn al begonnen. Vanuit hun binnenwereld werken ze naar hun buitenwereld. Superinspirerend!
Laten we stap voor stap gaan. Steen voor steen. Grens voor grens. Kind voor kind. Moeder voor moeder. Mens voor mens.
Tot een luiaard niet meer hoeft uit te leggen waarom hij niet sneller gaat. Want eindelijk begrijpt iedereen: Hij was nooit een mislukte aap. Hij was altijd al een luiaard.

PS. Vermoed jij dat je een neurodivergent ASS brein hebt? Lees dan De Autisme Kloof van Mirjam Groen. Hét handboek voor autisme bij vrouwen. Het geeft veel herkenning, erkenning en helderheid over autisme bij vrouwen. Na mijn late diagnose heb ik heel veel aan dit boek gehad. Aanrader!

2 reacties op “Een luiaard is geen mislukte aap”
[…] Matriarchaat […]
[…] Matriarchaat […]